تخصيص و تاويل داشته و اختلاف‌پذير هستند ؛ براى نمونه : « اگر زنان را مادامى كه با آنان نزديكى نكرده و بر ايشان مهرى [ نيز ] معين نكرده‌ايد طلاق گوييد بر شما گناهى نيست . » « 1 » تعبير « نزديكى » در اين آيه ، اعم از ارتباط جنسى است و در عين‌حال ممكن است به خصوص آن رابطه گفته شود . بدون شك هرگز از احكام خداوند پيروى كند ، رستگار مىشود و هركس نافرمانى كند ، زيان مىكند ؛ چه اين احكام از نصوص صريح قرآن به دست آمده باشد ، يا از آيات متشابه كه احتمال اختلاف‌نظر در آنها است ؛ همچنين شكى نيست كه بندگان در برابر طاعات خود پاداش و در برابر نافرمانى خود كيفر مىبينند ؛ اما امام عليه السّلام در اين خطبه از گناهانى ياد مىكند كه با وجود آنها ديگر طاعت بىفايده است . ( لا ينفع عبدا و إن أجهد نفسه و أخلص فعله ) امام عليه السّلام به پنج مورد از اين گناهان اشاره مىكند : 1 - ( أن يشرك باللّه فيما افترض عليه من عبادته ) در اين بند به ريا در روزه و نماز و حج و زكات و ديگر عبادات اشاره مىكند . خداوند ، عبادت را خالصانه براى خويش تعيين كرده است و هركس آنها را تنها براى خدا انجام دهد به هدف تعيين شده براى آنها دست مىيابد و هركس ، براى غير خدا عبادت كند ، از يك‌سو هدف عبادات را ضايع ساخته و از طرف ديگر ، براى خداوند شريك در نظر گرفته است كه از همانند خداوند مىترسد و به او چشم اميد دارد . از اين روى پيامبر صلّى اللّه عليه و إله از ريا با عنوان شرك پنهان ياد مىكند . « 2 » خداوند ، گناه

--> ( 1 ) . لا جُناحَ عَلَيْكُمْ إِنْ طَلَّقْتُمُ النِّساءَ ما لَمْ تَمَسُّوهُنَّ بقره / 2 : 236 . ( 2 ) . كافى : 2 / 293 ح 3 ؛ علل الشرايع : 560 ح 4 ؛ وسائل الشيعه : 1 / 70 ح 4 .